Nếu bạn đã giao dịch được một thời gian thì chắc sẽ không lạ gì với cái ý tưởng sử dụng đỉnh đáy để xác định cấu trúc và trạng thái của thị trường, đúng không?
Tuy nhiên 9 người thì lại có tới 10 cách xác định đỉnh đáy khác nhau.
Trong bài viết này tôi sẽ chia sẻ với bạn cách thứ 11, đơn giản và nhất quán hơn, bằng việc sử dụng một chỉ báo có sẵn trên nền tảng Meta Trader, đó là Zig Zag.
Zig Zag là một chỉ báo được dùng để lọc nhiễu biến động giá và xác định các swing high / swing low quan trọng, giúp nhìn cấu trúc thị trường dễ hơn.
Chỉ báo này có 3 thông số chính:
- Depth – số lượng nến tối thiểu để xác định một swing - mặc định là 12.
- Deviation – mức biến động tối thiểu để hình thành một swing mới - mặc định là 5.
- Backstep – số nến tối thiểu giữa hai đỉnh/đáy liền kề - mặc định là 3.
Nếu sử dụng thông số mặc định của chỉ báo này thì đoạn sóng cuối cùng có thể thay đổi (bị vẽ lại) khi giá tiếp tục chạy (repaint).
Bạn cần phải tùy chỉnh tham số Deviation là 0 và Backstep là 1 để Zig Zag không còn bị vẽ lại nữa. Tham số Depth thì tùy theo mức độ muốn lọc nhiễu của bạn ở cấp độ nào mà nhập vào cho phù hợp.
Hình trên là biểu đồ sau khi gắn chỉ báo Zig Zag với thông số tùy chỉnh là 5, 0, 1. Nếu loại bỏ nến ra khỏi biểu đồ thì ta sẽ được hình dưới:
Nhìn vào hình trên bạn có thể nhận ra các đợt sóng tăng giảm dễ dàng hơn rồi đúng không?
Bây giờ để xác định cấu trúc và trạng thái của thị trường một cách nhất quán, tôi sẽ giới thiệu tiếp với bạn hai khái niệm:
1. Điểm chốt
Về cơ bản thì điểm chốt là điểm mà sóng đảo chiều từ tăng sang giảm và từ giảm sang tăng, chúng thể hiện sự thay đổi về cung cầu.
Bất kỳ một con sóng tăng giảm nào cũng có hai điểm chốt đánh dấu điểm bắt đầu và điểm kết thúc. Dựa vào vị trị của hai điểm chốt này mà tôi gọi chúng là điểm chốt trên và điểm chốt dưới.
Khoảng cách giữa hai điểm chốt (theo trục y) được gọi là biên độ sóng, có thể được đo bằng đơn vị point.
Để dễ nhận diện và tiện cho việc đặt quy tắc, tôi thường đánh số thứ tự các điểm chốt sóng như hình bên dưới, bắt đầu từ 0 và theo thứ tự từ phải sang trái (nhìn từ hiện tại về quá khứ).
Nhìn vào hình trên thì các điểm chốt trên là các điểm được đánh số chẵn, các điểm chốt dưới là các điểm được đánh số lẻ. Biên độ sóng tăng từ 1 -> 0 chưa được xác định vì điểm chốt trên 0 còn có thể phát triển thêm.
Như vậy là chúng ta đã làm quen xong với khái niệm thứ nhất, giờ tới khái niệm thứ hai.
2. Đỉnh đáy
Như ở trên đã đề cập, dựa vào vị trí của hai điểm chốt trong một con sóng mà chúng được gọi là điểm chốt trên hay điểm chốt dưới. Tuy nhiên, để phân biệt các điểm chốt có độ mạnh và sức ảnh hưởng lớn nhất trong việc xác định cấu trúc thị trường thì tôi gọi chúng là điểm chốt đỉnh hay điểm chốt đáy.
Điểm chốt đỉnh là điểm chốt xác nhận điểm kết thúc của một đợt tăng giá và điểm chốt đáy là điểm chốt xác nhận điểm kết thúc của một đợt giảm giá.
Một đợt tăng giá xảy ra khi có ít nhất hai điểm chốt trên ở liền kề nhau mà điểm chốt sau cao hơn điểm chốt trước (điểm chốt trên cao dần, nhìn từ trái sang phải biểu đồ).
Ngược lại, một đợt giảm giá xảy ra khi có ít nhất hai điểm chốt dưới ở liền kề nhau mà điểm chốt sau thấp hơn điểm chốt trước (điểm chốt dưới thấp dần, nhìn từ trái sang phải biểu đồ).
Hãy xem xét một vài ví dụ cụ thể.
Hình trên thể hiện 3 trường hợp điểm chốt trên (1) được đánh dấu là điểm chốt đỉnh mà bạn sẽ thường gặp trên biểu đồ.
Ở TH1, ta có điểm chốt trên 1 cao hơn điểm chốt trên 3, cho thấy một đợt tăng giá bắt đầu từ điểm chốt dưới 4. Khi giá từ điểm chốt 1 xuống thấp hơn điểm chốt dưới 4 (điểm chốt 0) thì điểm chốt trên 1 được gọi là điểm chốt đỉnh.
Ở TH2, ta cũng có điểm chốt trên 1 cao hơn điểm chốt trên 3, đợt tăng giá được xác định bắt đầu từ điểm chốt dưới 2 thấp hơn điểm chốt dưới 4. Khi giá từ điểm chốt 1 xuống thấp hơn điểm chốt dưới 2 (điểm chốt 0) thì điểm chốt trên 1 được gọi là điểm chốt đỉnh.
Ở TH3, ta có điểm chốt trên 1 cao hơn điểm chốt trên 3, điểm chốt trên 3 cao hơn điểm chốt trên 5, đợt tăng được xác định bắt đầu từ điểm chốt dưới 4. Khi giá từ điểm chốt 1 xuống thấp hơn điểm chốt dưới 4 (điểm chốt 0) thì điểm chốt trên 1 được gọi là điểm chốt đỉnh.
Bây giờ, đảo ngược lại chúng ta sẽ có ví dụ cho điểm chốt đáy.
Hình trên thể hiện 3 trường hợp điểm chốt dưới (1) được đánh dấu là điểm chốt đáy mà bạn sẽ thường gặp trên biểu đồ.
Ở TH1, ta có điểm chốt dưới 1 thấp hơn điểm chốt dưới 3, cho thấy một đợt giảm giá bắt đầu từ điểm chốt trên 4. Khi giá từ điểm chốt dưới 1 lên cao hơn điểm chốt trên 4 (điểm chốt 0) thì điểm chốt dưới 1 được gọi là điểm chốt đáy.
Ở TH2, ta cũng có điểm chốt dưới 1 thấp hơn điểm chốt dưới 3, đợt giảm giá được xác định bắt đầu từ điểm chốt trên 2 cao hơn điểm chốt trên 4. Khi giá từ điểm chốt dưới 1 lên cao hơn điểm chốt trên 2 (điểm chốt 0) thì điểm chốt dưới 1 được gọi là điểm chốt đáy.
Ở TH3, ta có điểm chốt dưới 1 thấp hơn điểm chốt dưới 3, điểm chốt dưới 3 thấp hơn điểm chốt dưới 5, đợt giảm giá được xác định bắt đầu từ điểm chốt trên 4. Khi giá từ điểm chốt dưới 1 lên cao hơn điểm chốt trên 4 (điểm chốt 0) thì điểm chốt dưới 1 được gọi là điểm chốt đáy.
Hy vọng rằng qua hai ví dụ trên bạn đã hiểu được cái quy tắc để xác định đâu là điểm chốt đỉnh, đâu là điểm chốt đáy. Bây giờ chúng ta sẽ thử nhìn vào một vài ví dụ khác:
Trong ví dụ ở hình trên thì tôi có thể chỉ ra được trên biểu đồ đang có 2 điểm chốt đỉnh và 2 điểm chốt đáy.
Nhìn từ trái sang phải, thì điểm chốt trên 14 là điểm chốt đỉnh khi giá xuống thấp hơn điểm chốt dưới 17. Tiếp theo điểm chốt dưới 11 trở thành điểm chốt đáy khi giá đi lên vượt qua điểm chốt đỉnh 14, đồng thời điểm chốt dưới 5 cũng trở thành điểm chốt đáy khi giá đi lên vượt qua điểm chốt trên 8. Điểm chốt trên 4 trở thành điểm chốt đỉnh khi giá đi xuống thấp hơn điểm chốt đáy 5.
Giở thử nhìn tiếp một ví dụ khác.
Ở ví dụ trên thì điểm chốt dưới 22 trở thành điểm chốt đáy khi giá đi lên vượt qua điểm chốt trên 25. Điểm chốt dưới 18 trở thành điểm chốt đáy khi giá đi lên vượt qua điểm chốt trên 21. Điểm chốt trên 13 trở thành điểm chốt đỉnh khi giá đi xuống thấp hơn điểm chốt dưới 14. Điểm chốt dưới 12 trở thành điểm chốt đáy khi giá vượt qua điểm chốt đỉnh 13. Điểm chốt trên 7 trở thành điểm chốt đỉnh khi giá đi xuống thấp hơn điểm chốt dưới 10 (kết thúc đợt tăng giá từ 10 đến 7). Điểm chốt trên 1 trở thành điểm chốt đỉnh khi giá đi xuống thấp hơn điểm chốt dưới 6.
Việc phân loại điểm chốt (trên dưới, đỉnh đáy) là để xác định xu hướng hiện tại của thị trường.
Thị trường đang ở trong xu hướng tăng khi:
- Vừa hình thành 1 điểm chốt đáy.
- Có điểm chốt trên và điểm chốt dưới cao dần.
Tương tự, thị trường đang ở trong xu hướng giảm khi:
- Vừa hình thành 1 điểm chốt đỉnh.
- Có điểm chốt trên và điểm chốt dưới thấp dần.
Bây giờ bạn thử nhìn hình dưới và áp dụng các quy tắc ở trên để xác định xu hướng thị trường xem quy tắc nào hiệu quả hơn nhé.
